Wilt u deze nieuwsbrief online bekijken, klik dan hier.

juni 2010

In het kader van de signaleringsfunctie publiceert ecbo maandelijks een digitale nieuwsbrief ofwel e-zine. De nadruk ligt daarbij op informatie over beleid en onderzoek die aansluit bij de programmalijnen van ecbo.
Algemeen
CPB: The Netherlands of 2040
In 'The Netherlands of 2040' schetst het CPB de toekomst van de Nederlandse economie in vier scenario's. Hierin staat allereerst de werknemer centraal die enerzijds moet concurreren en samenwerken met arbeiders vanuit de hele wereld. Als tweede staan steden centraal, als plaatsen waarin mensen met hun kennis samenkomen. De studie laat zien dat zowel de omvang van steden als het stedennetwerk van doorslaggevend belang kan worden.
Innovatieplatform: nieuwe Kennis en Innovatie Agenda (KIA)
Bijna dertig organisaties uit de kenniswereld en het bedrijfsleven, waaronder VNO-NCW, de FNV en CNV, hebben een nieuwe Kennis en Innovatie Agenda gelanceerd. Voor de kwaliteit van het beroepsonderwijs kijkt de KIA zowel naar het aantal studenten per docent HBO, de snelheid waarmee afgestudeerden van MBO en HBO een baan vinden, als naar de doorstroom van MBO naar HBO.
Beleid
AOC Raad: Strategische agenda en positionering groen onderwijs AOC Raad: Strategische agenda en positionering groen onderwijs
Op 16 juni heeft het bestuur van de AOC Raad de strategie van de Raad voor de komende jaar vastgesteld in de vorm van een strategisch drieluik. Centraal in de strategie staan de vergroening van de economie en de samenleving, de veranderende leerling die andere onderwijskundige eisen stelt en een grotere bekendheid en een beter imago. In het kader van het laatste punt werd in dezelfde vergadering ook een nieuwe positionering voor het groene onderwijs vastgesteld: ondernemend groen onderwijs.
OCW: Opbrengsten Kwaliteitsagenda Voortgezet Onderwijs 2008-2011
In juni 2008 is de Kwaliteitsagenda Voortgezet Onderwijs 2008 – 2011 gepresenteerd. In de Kwaliteitsagenda VO zijn, als uitwerking van het Coalitieakkoord, zes beleidsprioriteiten geformuleerd. Deze brief aan de Tweede Kamer bevat de belangrijkste opbrengsten op de zes beleidsprioriteiten. Daarnaast wordt een beschrijving gegeven van de Kwaliteitsagenda VO als beleidsinstrument en wordt aangegeven hoe de voortgang de afgelopen twee jaar is gevolgd.
MKB- Nederland: Geef bedrijfsleven meer verantwoordelijkheid
Op 28 juni 2010 overhandigde Loek Hermans de mbo-nota 'Prikkelen tot meer en beter' aan de staatssecretaris van Onderwijs, Marja van Bijsterveldt. In het rapport concluderen MKB-Nederland en VNO-NCW dat er een omslag nodig is om het bedrijfsleven meer medeverantwoordelijkheid te geven in het mbo. Aanscherping van wet- en regelgeving alleen is niet voldoende.
OCW: Deel vmbo's wordt tweetalig
Komend schooljaar starten minstens vijf vmbo-scholen met het aanbieden van tweetalig onderwijs in het vmbo. Zestien andere vmbo-scholen verspreid over het land volgen in de loop van 2011 en 2012. De verwachting is dat het aantal verder zal toenemen. Op het tweetalig vmbo krijgen leerlingen jaarlijks 30% van de lestijd in het Engels. Voor meer informatie: tweetaligonderwijs.nl
MBO Raad: Loopbaan en burgerschap in het mbo. Advies
MBO Raad-voorzitter Jan van Zijl heeft namens de brancheorganisatie een nieuw voorstel 'Loopbaan en burgerschap in het mbo' aangeboden aan staatssecretaris Van Bijsterveldt. De MBO Raad heeft diverse partijen geraadpleegd om te komen tot dit nieuwe advies, waardoor het op veel steun in het veld kan rekenen. De drievoudige kwalificering moet te allen tijde herkenbaar en krachtig tot uitdrukking komen in de mbo-sector. Dit nieuwe document biedt de kaders voor de uitvoering van deze wettelijke taak en leidt tot een nog betere uitvoering.
MBO Raad: Investeringsagenda mbo en position paper
Jan van Zijl, voorzitter MBO Raad, heeft op 31 mei namens het mbo de 'Investeringsagenda mbo' gelanceerd. 'Zonder innovatie en technologische ontwikkeling en zonder beschikbaarheid van goed geschoold personeel loopt onze economie vast,' aldus Van Zijl. Tegelijk met de 'Investeringsagenda mbo' werd ook het mbo-position paper gelanceerd. Dit paper bevat de ambitie om het mbo naar een kwalitatief hoger niveau te tillen.
Onderzoek en cijfers
SCP: Minder werk voor laagopgeleiden? Ontwikkelingen in baanbezit en baankwaliteit 1992-2008
Bijna een kwart van de werkenden en werkzoekenden in Nederland heeft een opleiding op vmbo-niveau of lager. Het aantal laaggeschoolde banen blijkt de afgelopen twintig jaar nauwelijks te zijn veranderd, terwijl het aantal laagopgeleiden daalde. Het rapport geeft aan wat dit voor de arbeidsmarktpositie van laagopgeleiden heeft betekend.
Proefschrift: Unravelling the Global City Debate. Economic Inequality and Ethnocentrism in Contemporary Dutch Cities
Steden met een groeiende dienstensector bieden werkgelegenheid aan laaggeschoolde migranten. In deze steden – zoals Utrecht en Amersfoort – is sprake van veel minder werkloosheid onder laaggeschoolden dan in voormalige industriesteden – zoals Heerlen, Enschede en Sittard-Geleen. In oude industriesteden is te weinig werk voor hen, waardoor de werkloosheid stijgt als zij zich daar vestigen. De oorzaak van stijgende werkloosheid in deze steden wordt niet gevormd door bedrijven die verhuizen naar het buitenland (internationale arbeidsdeling), wat doorgaans gedacht wordt. Dat blijkt uit een onderzoek van Jeroen van der Waal, waarop hij 4 juni 2010 promoveerde aan de Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR).
SEOR: Onderzoek naar de relatie tussen financiële prikkels en schaalgrootte in het onderwijs. Eindrapport
Onderzoek van de Erasmus School of Economics (SEOR) naar de relatie tussen financiële prikkels, fusies en schaalgrootte in het onderwijs. Het onderzoek maakt ook duidelijk welke andere motieven een rol spelen.
KNAW: Onderscheiden, verbinden, vernieuwen. De toekomst van het kunstonderwijs
De kwaliteit van het kunstonderwijs in Nederland is uitstekend, maar het profiel moet scherper. Het beroep kunstenaar verandert snel. Zo vraagt de creatieve industrie om multidisciplinaire opleidingen met meer aandacht voor cultureel ondernemerschap. Dat stelt de commissie-Dijkgraaf in haar advies 'Onderscheiden, verbinden, vernieuwen: de toekomst van het kunstonderwijs'. Het rapport is op 28 mei door commissievoorzitter Robbert Dijkgraaf, president van de KNAW, aangeboden aan de voorzitter van de HBO-raad, Doekle Terpstra.
CINOP: Voortgangsrapportage Aanvalsplan Laaggeletterdheid  
Uit de voortgangsrapportage blijkt dat er op korte termijn nog geen reële verbetering zal optreden in de taal- en rekenprestaties van de mbo-studenten. Dit komt allereerst doordat veel mbo-studenten al 'onderweg zijn in het onderwijs' en dus niet meer zullen profiteren van de onderwijsverbeteringen. Het algehele vertragingseffect voordat het rendement meetbaar wordt, is in het mbo groter dan in het vo, omdat er eerst verbeteringen in het po en vmbo zullen moeten worden gerealiseerd, wil het mbo van een beter geschoolde instroom kunnen profiteren.
TNO Arbeid: Klaar voor de start in de zorg? Inzetbaarheid en kwaliteit van CGO gediplomeerden in de zorg
Uit het onderzoek blijkt dat leidinggevenden in de zorgsector positief zijn over de kwaliteiten van beginnende verpleegkundigen en helpenden Zorg en welzijn met een mbo-opleiding. In het onderzoek is gekeken naar de effecten van de modernisering van het beroepsonderwijs (competentiegericht) versus het oude, eindtermgerichte onderwijs.
HPBO: De ontwikkeling van een doorlopende leerlijn vmbo-mbo. Reflectie vanuit de kenniskring aan de hand van een format
Om uitval te verminderen en doorstroom van vmbo naar mbo te bevorderen worden interventies in het onderwijs ingezet rondom de cruciale overgang in de leerlijn: de transitie van vmbo naar mbo. Negen projecten, bestaande uit vmbo- en mbo-scholen, zijn de uitdaging aangegaan om gedurende drie jaar een doorlopende leerlijn vorm te geven. Elk project heeft dit op eigen wijze gedaan. De projecten deelden hun kennis en ervaringen in een kenniskring en reflecteerden jaarlijks de ontwikkeling van de doorlopende leerlijn aan de hand van een format. Dit format was mede de basis voor de jaarlijkse rapportage aan OCW.
CBS: Een leven lang leren met cursussen en lange opleidingen
Voor de Adult Education Survey (AES) zullen iedere vijf jaar in alle EU-landen gegevens worden verzameld over de meest uiteenlopende vormen van onderwijs en leren: van deelname aan lange, universitaire opleidingen tot het meer informele leren van een collega op het werk. Begin 2008 heeft het CBS al een pilotstudie AES uitgevoerd op basis van gegevens over 2007. In dit artikel worden de resultaten van dit onderzoek gepresenteerd.
Colo: Aantal leerbedrijven blijft groeien. Diversiteit stageperiodes drukt op stagebedrijven
Uit de Colo Barometer van juni 2010 blijkt dat het aantal leerbedrijven groeit. Alleen de bouw en de automobielsector kregen te kampen met een forse krimp aan leerplaatsen. Deze branches hebben met behulp van hun bedrijfstakfondsen de bedrijven steun kunnen geven bij het behoud van plaatsen. Uit de Basiscijfers Jeugd blijkt dat er een onevenredige druk op stagebedrijven ontstaat, omdat stages niet gelijk over het jaar verdeeld worden. In april is het aantal niet-werkende jeugdwerklozen ten opzichte van maart gedaald van 65.000 naar bijna 62.000. Daarnaast blijkt dat meer dan 60% van de deelnemers gaat werken in het bedrijf waar stage is gelopen. En ondanks de crisis zijn extra leerbanen geworven.
RWI: Onderweg naar morgen. Arbeidsmarktbeleid van gemeenten en sociale partners samen
Uit het rapport 'Onderweg naar morgen' blijkt dat in ongeveer twee derde van de regio's sprake is van beleidsmatige samenwerking tussen gemeenten en sociale partners. Het betreft bemiddeling van werk naar werk dat plaatsvindt via mobiliteitscentra. Daarbij wordt samengewerkt met sectoren, vooral de bouw, zorg en technische sectoren.
ECORYS: EVC gemeten. Een onderzoek naar het aantal gerealiseerde EVC's in de periode 2005-2009
Uit het rapport blijkt dat het aantal gerealiseerde EVC-trajecten in Nederland toeneemt. De erkende EVC-aanbieders verwachten voor 2010 bijna een verdubbeling van het aantal EVC-trajecten ten opzichte van 2009. Uit de case studies blijkt dat het doel van kandidaten om hun competenties te laten erkennen uiteindelijk vaak diplomering is.
UWV: Arbeidsmarktprognose 2010 – 2011. Met een doorkijk naar 2015
UWV voorziet in zijn prognose eerst nog een daling van het aantal banen met 118.000 in 2010, en in 2011 een voorzichtige groei van 33.000. Werkgevers hebben tijdens de economische crisis geprobeerd zoveel mogelijk personeel te behouden, waardoor de arbeidsproductiviteit is gedaald. Dit betekent dat werkgevers intern over een forse arbeidsreserve beschikken en zelfs bij een toename van productie met minder personeel toe kunnen.
SZW: Voorjaarsrapportage cao-afspraken 2010
Uit de voorjaarsrapportage blijkt o.a. dat in 19% van de cao's afspraken zijn gemaakt over een persoonlijk opleidingsbudget, in 2008 was dit nog 16%. In 27 van de onderzochte cao's komen afspraken voor over Erkenning van Verworven Competenties (EVC). Een ander aspect van scholingsafspraken is dat in diverse cao's voor de werknemers een recht en/of een plicht tot scholing is opgenomen. Dat is in 52 cao's het geval.
Oratie Jaap Dronkers: Positieve maar ook negatieve effecten van etnische diversiteit in scholen op onderwijsprestaties?
Uit onderzoek dat Jaap Dronkers presenteerde bij de aanvaarding van de leerstoel 'International comparative research on educational performance and social inequality' aan de Universiteit Maastricht blijkt dat zowel autochtone kinderen als kinderen met een migrantenachtergrond slechtere resultaten behalen op etnisch sterk gemengde scholen dan op etnisch homogene scholen. Het effect dat Dronkers constateert, treedt het sterkst op in landen met onderwijsstelsels waarin een hiërarchie van schooltypen bestaat, zoals het Nederlandse. Een andere opvallende uitkomst van Dronkers' onderzoek is dat leerlingen met een islamitische achtergrond een forse achterstand in taalscores hebben op vergelijkbare migrantenleerlingen met een andere achtergrond. Die achterstand kan volgens Dronkers niet worden verklaard door de sociaal-economische achtergrond van leerlingen of door het onderwijsstelsel.
Hiteq: een leven lang leren in de techniek
Een leven lang leren is belangrijk voor de concurrentiepositie van sectoren waarin ontwikkelingen elkaar snel opvolgen. Reden voor Hiteq om te onderzoeken wat er voor nodig is om een leven lang leren op gang te krijgen. Specifiek is antwoord gezocht op de vraag: 'Wat zet een werknemer in de technische sector ertoe aan om deel te nemen aan een leven lang leren?'
Internationaal
Commissie stimuleert beroepsonderwijs en -opleiding
De Europese Commissie presenteerde op 9 juni haar visie op de toekomst van het beroepsonderwijs in de Europese Unie. De Commissie wil meer mensen stimuleren beroepsonderwijs te volgen, de kwaliteit van de opleidingen verbeteren en de geografische en beroepsmobiliteit bevorderen.
GION: Nederlandse leerling niet goed voorbereid op actieve deelname aan de maatschappij
Leerlingen in de onderbouw van het voortgezet onderwijs hebben minder kennis over democratische principes en maatschappelijke basiswaarden dan leerlingen in andere Europese landen. Dit komt naar voren uit de 'International Civic and Citizenship Education Study' , een internationaal onderzoek in 39 landen naar burgerschapscompetenties van leerlingen. Slechts één op de vier leerlingen heeft een zeer goed begrip van wat actief burgerschap inhoudt. Nederlandse leerlingen staan bovendien zeer sceptisch tegenover gelijke rechten voor immigranten in ons land. De Nederlandse gegevens werden geanalyseerd door het Gronings Instituut voor Onderzoek van Onderwijs. 
Universiteit Twente: 21st Century Skills
Het belangrijkste doel van deze discussienota is om informatie te geven over de definitie, implementatie en evaluatie van 21st century skills door een aantal modellen te analyseren. Daarnaast biedt de nota inzicht in initiatieven op het gebied van 21st century skills in verschillende landen en internationale organisaties.
BMBF: Bildung in Deutschland 2010
Deze jaarlijkse rapportage van het Duitse ministerie van onderwijs geeft inzicht in de structuur, samenhang en prestaties van het Duitse onderwijssysteem.
Cedefop: The skill mismatch in Europe. Briefing Note
Kort overzicht van factoren die van invloed zijn op de mismatch tussen vraag en aanbod van vaardigheden op de arbeidsmarkt. Om in de toekomst effectieve internationale vergelijkingen te kunnen maken, worden aanbevelingen voor toekomstig onderzoek en dataverzameling gedaan.
Cedefop: Linking credit systems and qualifications frameworks. An international comparative analysis
Internationaal vergelijkend onderzoek naar het gebruik van instrumenten zoals ECVET, ECTS, EQF-LLL en EHEA-QF.
CBS: Nederland dicht bij realisatie EU-doelstelling voortijdig schoolverlaters
De EU wil het aandeel voortijdig schoolverlaters in de leeftijd van 18 tot 25 jaar terugbrengen tot 10% in 2010. Het aandeel voortijdig schoolverlaters in Nederland was ruim 11% in 2008. Daarmee zit Nederland dicht op de EU-doelstelling. Het gemiddelde van de 27 lidstaten van de Europese Unie ligt hoger, op 15%. Zie ook de interactieve kaart met cijfers vanaf 2001 per EU-land van voortijdig schoolverlaters van 18 tot 25 jaar.

U ontvangt de e-zine ecbo digitaal.
Wilt u zich hiervoor uitschrijven? Klik dan
hier om u af te melden.