Veranderkracht van onderwijsteams in crisis: hoe zorg je dat die kracht blijft?

26 maart 2020

Veranderen is het moeilijkste dat er is. Mensen zijn nu eenmaal gewoontedieren. Gehecht aan gewoontes en gebruiken, waardoor patronen in de hersenen zijn ingesleten die vaak lastig te veranderen zijn. Nu we worden geconfronteerd met de Corona-crisis blijkt deze vuistregel niet zo’n keiharde waarheid als vaak wordt aangenomen. Het onderwijs bewijst deze dagen in de voorhoede te lopen qua veranderkracht. Onderwijsteams bedenken innovatieve oplossingen en gaan creatief om met de ingrijpende veranderingen die het virus ons opdringt. Zij laten zien dat het mogelijk is om binnen extreem korte tijd de lessen digitaal aan te bieden.

Wat gebeurt er nu in dit crisisproces? Waarom zijn teams in staat om zo snel en zo efficiënt zulke grote veranderingen door te voeren? Wat ging er goed en wat zou er volgende keer nog beter kunnen? Door op een goede manier te reflecteren en de inzichten toe te passen, borg je de enorme kennis en kunde die nu wordt opgebouwd, en vergroot je permanent de veranderkracht van het team.

De veranderkracht van teams

De veranderkracht van een team is het vermogen om te reageren op veranderingen waarmee het wordt geconfronteerd. Zonder dat dit ten koste gaat van de kwaliteit van hun dagelijkse werk. Hoe hoger het verandervermogen, hoe beter (sneller, effectiever) het team handelt in een nieuwe context. En hoe beter de doelen en ambities worden gerealiseerd.

Het is evident dat de teams, door de sluiting van de scholen en de noodzaak om de lessen zo veel mogelijk door te laten gaan, met een enorme urgentie zijn geconfronteerd. Er moesten simpelweg binnen een zeer korte tijd oplossingen komen. En dat lukt vrijwel alle teams. Leerlingen en studenten werken nu massaal vanuit huis met behulp van digitale leeromgevingen en dat blijkt in de meeste gevallen eigenlijk best goed te gaan. Door de noodzaak en de urgentie hebben de teams laten zien over een enorme kracht te beschikken die onder normale omstandigheden veel lastiger aan te spreken zou zijn. Een indrukwekkende prestatie waar we met zijn allen erg trots op mogen zijn.

Borgen van opgedane kennis en ervaring

Het zou dan ook enorm zonde zijn wanneer de ontketende veranderkracht van tijdelijke aard is. Dat we na de quarantaine weer over gaan tot de orde van de dag. Het vermogen om te veranderen is een noodzakelijke kwaliteit voor elk onderwijsteam. Het is belangrijk dat we goed leren wat er in dit crisisproces gebeurt, de kennis en kunde expliciet maken en borgen, en de veranderkracht van het team permanent vergroten.

De diamantaanpak: versterk (blijvend) het lerend vermogen van je team

Om de veranderkracht van teams te vergroten ontwikkelde CINOP de diamantaanpak. Deze aanpak vergroot het lerend vermogen van een onderwijsteam zodat het team beter is voorbereid op veranderingen en daar snel op kan inspelen.

In een normale situatie bepalen de team- en organisatiefactoren onder welke condities een team het beste kan veranderen. Bij een crisis, zoals nu, zijn de externe factoren zeer dwingend en ontstaat daardoor een enorme urgentie. De ambities zijn hetzelfde gebleven: onderwijsteams willen studenten zo goed mogelijk begeleiden in hun leertraject gericht op het behalen van hun diploma of certificaat.

De vraag is wat de Corona-crisis betekent voor het leerproces van het team. Is dat in de kern hetzelfde? Of ziet dat er nu ook heel anders uit? Het belangrijkste verschil is de noodzaak en urgentie van de crisis; in een gewone situatie wordt dit vervangen door een bewust proces van reflectie en verbetering.

Mooie voorbeelden

De komende weken houd ik in een periodieke blog alle ontwikkelingen bij rondom de veranderkracht van onderwijsteams en de mooie voorbeelden die wij in ons werk tegenkomen. Om ervan te leren en inspiratie op te doen.

  • Wil je zelf aan de slag? Of ben je op zoek naar inspirerende voorbeelden van hoe onderwijsteams hun veranderkracht permanent borgen? Wil je weten hoe je als team zelf de regie voert om je veranderkracht te vergroten? Lees dan hier verder.
  • Download onze publicatie ‘Samenwerken aan onderwijskwaliteit’ en ontdek wat je kunt doen om meer grip te krijgen op veranderingen die op ons afkomen.

Neem contact op voor meer informatie

Gerelateerde artikelen