Veranderkracht van onderwijsteams in crisis: leren door reflectie

Veranderkracht van onderwijsteams in crisis

06 juli 2020

Blog geschreven door Alie Kamphuis, director Advies bij CINOP.

In mijn vorige blog sprak ik over de veranderkracht van onderwijsteams. Teams hebben in korte tijd zeer veel veranderingen doorgevoerd. Door de sluiting van scholen hebben zij binnen enkele weken onderwijs op afstand gerealiseerd, oplossingen bedacht om op afstand te examineren, etc. Ik sprak in mijn vorige blog de wens uit dat deze ontketende veranderkracht niet tijdelijk van aard is. Het is belangrijk om alles wat door organisaties en onderwijsteams is geleerd, te evalueren en te borgen.

Borgen van de veranderkracht

Om veranderkracht te borgen, is het belangrijk om de tijd te nemen. Tijd om te reflecteren op het afgelopen proces en wat je hier allemaal van hebt geleerd. Dat is natuurlijk erg lastig wanneer het werk gewoon door moet blijven gaan. Daarnaast zijn scholen op dit moment alweer druk bezig om vorm te geven aan het ‘nieuwe normaal’, zoals onderwijs met 1,5 meter afstand en een maximale bezettingsgraad van de onderwijsgebouwen. En daar komt dan nog het wegvallen van stage- en leerwerkplekken in leerbedrijven bij. Waar haal je de tijd vandaan om de opleiding van studenten zo soepel en goed mogelijk te laten doorlopen?

Toch is het van belang om tijdens al deze drukte rustmomenten te creëren en momenten te nemen voor reflectie. Juist nu is het belangrijk dat teamleden stilstaan bij hun wellicht aangepaste beeld van toekomstgericht onderwijs, de samenwerking binnen het team en de wijze waarop ze de onderwijskwaliteit – ook in tijden van crisis – (blijven) borgen.

Reflectie is cruciaal, maar moet wel goed gebeuren

Welke aanpassingen hebben we de afgelopen maanden doorgevoerd en wat heeft dat betekend? Wat kunnen we hieruit meenemen? Wat betekent dit voor onze opleiding in de toekomst? Hoe hebben we als team de aanpassingen doorgevoerd? Wat ging er goed? Wat zouden we nu anders doen? Waar blinken we in uit en op welke gebieden moeten we ons als team verder ontwikkelen? Samen stilstaan bij deze vragen kan mooie inzichten opleveren én nuttige conclusies voor het onderwijs van de toekomst.

Processtructuur

Om deze reflectie goed uit te kunnen voeren, is het van belang dit in te bedden in een processtructuur. Er wordt gestart vanuit het gezamenlijke en gedragen beeld van de ambities van het team. In hoeverre zijn onze ambities veranderd? Sluiten ze nog aan bij de overkoepelende visie en ambities van de organisatie? Welke taken en rollen zijn nodig om de doelen te bereiken en hoe wil het team samenwerken? Wat zijn de persoonlijke drijfveren van de teamleden en hoe gaan we die zo goed mogelijk benutten als team? Hoe wordt er afgestemd met de rest van de organisatie, zowel horizontaal als verticaal? En hoe betrekken we studenten, leerbedrijven en andere belanghebbenden hierbij? En misschien wel het belangrijkste; welk gedrag van onze teamleden past daarbij? Het is van belang dat het team zelf nagaat welke vragen helpend zijn voor hen. Zo zijn zij in staat zijn om de korte en langere termijn aanpassingen in het onderwijs in coronatijden door te voeren én daarbij ook direct verbeterslagen te maken als team dat samenwerkt aan het realiseren van hun opdracht: goed onderwijs verzorgen voor studenten.

Hulp van buitenaf: een beter en sneller resultaat

Om een goede reflectie te kunnen garanderen – qua proces (kort, effectief) en qua resultaat en impact – helpt het om begeleid te worden door iemand met een blik van buitenaf. Zo zorg je voor een frisse, objectieve blik, kan de structuur worden bewaakt en kan op de juiste manier worden geprioriteerd: waar moet je wel en waar hoef je geen aandacht aan te besteden?

Meer weten?

Wil je meer weten over dit proces of heb je hulp nodig? CINOP heeft veel ervaring met professionaliseringstrajecten van onderwijsteams (lees hier bijvoorbeeld een mooi praktijkvoorbeeld). Neem contact met ons op voor vragen of om van gedachten te wisselen over dit onderwerp. We staan je graag te woord.

Neem contact op voor meer informatie

Meer lezen over professionalisering?

Whitepaper Beoordelen en examineren in het mbo in tijden van corona

Haal achterstanden door de coronacrisis snel en met subsidie in

Beroepsonderwijs bezorgd: online lesgeven vraagt andere rol van docent