Examinering op orde, nu èn later: hoe pak je dat goed aan?

Interview alie kamphuis

29 mei 2020

Interview met Alie Kamphuis

Afstandsonderwijs is ‘here to stay’, ook in het beroepsonderwijs. Alie Kamphuis is director Advies bij CINOP en adviseert en faciliteert diverse onderwijsbestuurders en examencommissies door heel Nederland. “Het borgen van de huidige veranderingen is cruciaal. Er zijn diverse manieren om de veranderkracht van onderwijsteams juist nu te stimuleren, en vast te houden voor de toekomst. Onderwijsinstellingen zijn razend druk met het op gang houden van het reguliere onderwijs. Examencommissies leven vooral in het hier en nu; begrijpelijk want het organiseren van toetsing en examinering vraagt veel energie en creativiteit. We signaleren dat er daardoor helaas ook zaken dreigen te blijven liggen. Terwijl je deze periode van grote veranderingen juist zou kunnen gebruiken voor het borgen van vernieuwingen.“

Extra ondersteuning examencommissies

CINOP heeft recent een aantal tips gebundeld voor examencommissies; tips die helpen om in een korte tijd weloverwogen keuzes te maken, naar nieuwe oplossingen te zoeken en zorgvuldige besluiten te nemen. Indien gewenst ondersteunt CINOP examencommissies ook online. Alie Kamphuis: “Er zijn diverse opties om juist nu ook te investeren in de kwaliteit en toekomstbestendigheid van je examinering. Bijvoorbeeld: laat als examencommissie experts nu kritisch opbouwend kijken naar de wijze waarop je doorgevoerde aanpassingen in je examinering borgt. Dan kun je daarmee eventuele aanscherpingen direct doorvoeren en bouw je ook deskundigheid als examencommissie op. Een bijkomend voordeel is dat je daarmee al een groot deel van je verantwoordingsdocument als examencommissie beschikbaar hebt. En als je in deze periode docenten traint in het verantwoord hanteren van CGI-technieken (Criterium Gericht Interview) bij het afnemen van examens en toetsen, dan verhoog je de deskundigheid van beoordelaars. Dat trainen kan prima op afstand plaatsvinden. Zo zorg je dat je beoordelaars  de examenvorm CGI verantwoord kunnen hanteren; dit levert een betrouwbaar oordeel op over de vereiste vaardigheid bij de student. “

Schoolexamenbeleid vmbo’s onder de loep

Inmiddels is bekend dat de eerste fysieke trainingen over toetsbeleid in het vmbo in juni weer opgestart worden. Deze training wordt door Stichting Platforms VMBO (SPV) georganiseerd, CINOP heeft een bijdrage geleverd in de ontwikkeling van de training en treedt op als trainer. Centrale vraag in deze training: hoe geef je als vmbo je schoolexamenbeleid zodanig vorm  dat deze voldoet aan de ambitie van de school en de gestelde kwaliteitseisen? Alie Kamphuis: “Deze vraag speelt op diverse vmbo’s en wordt versterkt door de huidige eisen t.a.v. afstandsonderwijs. Veel scholen hebben het aantal schoolexamens teruggebracht waarbij de vraag naar voren komt of de stof nu voldoende wordt geëxamineerd. En wellicht nog belangrijker: hoe houden we zicht op de voortgang van leerlingen zodat we hier tijdig op kunnen inspelen in de lessen? De tijd is rijp voor het toewerken naar een toekomstgerichte visie op toetsing en examinering in het vmbo.”

Voorbeeld uit de praktijk: Alfa-college

Hoe kun je als examencommissie in deze tijd toch je werk adequaat uit blijven voeren en oog hebben voor de toekomst? Er zijn al diverse praktijkvoorbeelden beschikbaar. “Een mooi voorbeeld is het Alfa-college. Dit mbo zorgt ervoor dat tijdens de coronacrisis de examinering en diplomering goed en verantwoord uitgevoerd blijven worden, en blijft tegelijkertijd ook voortgang maken in het proces van professionalisering van de examenorganisatie. Begin 2020 zijn de contouren voor de herijking van de examenorganisatie vastgesteld en de beleidsmedewerkers van Alfa-college werken met ondersteuning van ons beleidsdocumenten, procesbeschrijvingen en rolbeschrijvingen uit. Zo kan Alfa College ook tijdens de coronacrisis de gewenste stappen zetten in het herijken van de examenorganisatie.”

Governance-lab over examinering

Tijdens het online symposium van TIAS & ECBO eind april deelden mbo-bestuurders, mbo-toezichthouders en strategische staf hun voornaamste kopzorgen en belangrijkste kernopgaven voor de (nabije) toekomst. Een van de meest genoemde thema’s was examinering. “Ook hieruit blijkt weer dat examinering een belangrijk aandachtspunt is voor kwalitatief goed en toekomstbestendig beroepsonderwijs. Dit is voor ons expertisecentrum ECBO aanleiding geweest om de eerste governance-lab van 18 juni aanstaande  voor mbo-bestuurders (‘Governance-labs: op weg naar het nieuwe normaal na corona’) te benutten voor kennisdeling en dialoog rondom examinering.”

Uitdagingen voor het mbo

De Inspectie van het Onderwijs start binnenkort met een thema-onderzoek naar de wijze waarop examencommissies in coronatijden de examinering borgen. Op de vraag of daar de grootste uitdaging ligt, reageert Alie Kamphuis ontkennend. “Examencommissies hebben over het algemeen goed zicht op welke aanpassingen zijn gedaan en lijken dit goed geborgd te hebben.

Punt van aandacht vormt het inschatten van de risico’s die de aanpassingen met zich meebrengen en welke acties nodig zijn om die risico’s te beheersen.

De grootste uitdaging ligt nu vooral in het feit dat er op verschillende terreinen veel op mbo’s, en dan vooral op examencommissies, afkomt. Nog even los van de energie die gaat zitten in het regelen van onderwijs en examinering in coronatijden, spelen er ook verschillende andere ontwikkelingen die aandacht vergen. Denk aan het aangepaste rekenbeleid, de zak/slaagregeling voor de keuzedelen en rekenen en de invoering van de mbo-verklaring. En, last but not least, de overdracht van studenten die in september al in willen stromen in het hbo terwijl ze vertraging hebben opgelopen, en pas in de loop van komend schooljaar hun mbo-diploma gaan behalen. Daar zit voor mbo-instellingen op dit moment de grootste uitdaging: hoe verdeel ik mijn energie en tijd, in het belang van in eerste instantie mijn studenten maar ook mijn andere stakeholders?”

Meer weten?

  • Bekijk de tips en het aanbod voor examencommissies
  • Meld je aan voor de Governance-labs (18 juni: examinering)
  • Organiseer een (online) CGI-training

Of laat je inspireren door onze praktijkvoorbeelden:

Klantcase Alfa:

  • Hoe voer je tijdens de coronacrisis de examinering en diplomering goed en verantwoord uit, en blijf je tegelijkertijd ook voortgang maken op professionalisering van de examenorganisatie?

Klantcase Curio:

  • Over ruimte creëren bij medewerkers voor zowel korte-termijn aanpassingen in examinering als langere-termijn inzet voor professionalisering van examinering, certificering en diplomering.

Neem contact op voor meer informatie

Gerelateerde artikelen

Beroepsonderwijs bezorgd: online lesgeven vraagt andere rol van docent

(Online) training | Pedagogisch didactisch handelen in afstandsonderwijs

Leerlingendaling in het VO | Subsidie voor een toekomstplan in de regio